De politie had het pand al een tijdje in het vizier. Yassin vertelt: “Ze vroegen daarom of we meldingen hadden gekregen van ongebruikelijke transacties die verband hielden met het pand, of de bewoners of gebruikers. Maar toen ik onze database hierop nasloeg, kwam daar in eerste instantie niets uit.”

Voertuig van zorgstichting

Voor de analyse bekijkt Yassin ook de beschikbare politie-informatie. “Ik las dat bij het pand een aantal keer een voertuig was gespot. Deze auto stond op naam van een zorgstichting. Voor mij reden om eens door te zoeken op de stichting. Toen was het raak, want over de bestuurder van de zorgstichting vond ik verschillende meldingen van ongebruikelijke transacties.”

“Over de zorgbestuurder vond ik verschillende meldingen”

‘Smurfen’

De eerste melding kwam van een betaaldienstverlener die ook wisseldiensten aanbiedt (money transfers), vertelt Yassin. “In de melding stond dat de bestuurder van de zorgstichting op één dag veel kleinere transacties van minder dan 1000 euro, overmaakte naar één en dezelfde persoon. Opgeteld ging het echter om meer dan 10.000 euro. De money transfer had hierdoor een vermoeden van ‘smurfen’. Dit is het bewust opsplitsen van een grote transactie in kleinere transacties, zodat de afzonderlijke transacties ónder het grensbedrag van melden blijven. Voor betaaldienstverleners geldt namelijk dat zij transacties moeten melden als er een money transfer plaatsvindt voor een bedrag van 2000 euro of meer.”

Vermoeden van zorgfraude

De tweede melding was gedaan door een bank. Yassin: “De bank zag op zowel de zakelijke als particuliere rekeningen een ongebruikelijk patroon van transacties. Een aanzienlijk deel van het persoonsgebonden budget (pgb) dat de Sociale Verzekeringsbank aan de zorgstichting uitkeerde, nam de bestuurder contant op vanaf de zakelijke rekening van de stichting. Een deel boekte hij over naar zijn privérekening en een deel gebruikte hij voor pinbetalingen in het casino. Zo ontstond bij de bank het vermoeden dat de bestuurder fraude pleegde door de ontvangen pgb-gelden toe te eigenen, zonder daadwerkelijk zorg te leveren. Gedurende het onderzoek van de bank kon de bestuurder geen relevante documentatie aanleveren om dat vermoeden weg te nemen.”

“De zorgbestuurder ontving privé bijna 2 ton van beide stichtingen”

Veel pgb-inkomsten, weinig zorggerelateerde kosten

Yassin vraagt via een zogeheten artikel 17-bevraging aanvullende transactieoverzichten op bij de bank. Daaruit bleek dat de stichting ruim 1,2 miljoen euro aan pgb had ontvangen. Daarvan was 160.000 euro contant opgenomen. Ruim 900.000 euro ging naar weer een ándere stichting. En uit de gegevens van de Kamer van Koophandel bleek dat de bestuurder óók bestuurder was van die stichting. Verder ontving hij bijna 2 ton van beide stichtingen op zijn privérekening. Dit bedrag stond niet in verhouding tot zijn inkomen dat bij de belastingdienst bekend was. Er werden bovendien zeer weinig zorggerelateerde kosten betaald van de rekeningen van de stichtingen. Ook werd er nauwelijks salaris uitgekeerd, véél minder dan gangbaar is in de zorg.”

Dossier naar Nederlandse Arbeidsinspectie

Terwijl Yassin aan het dossier werkte, deed de politie eind 2021 een inval bij het ‘verdachte’ pand. Dit bleek te worden gebruikt voor de productie van verdovende middelen. “De bestuurder van de zorgstichting was echter niet de eigenaar van het pand en hij was ook geen verdachte in die zaak. Omdat er wél vermoedens waren dat de zorgbestuurder zorgfraude pleegde, hebben we ons dossier doorgestuurd naar de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). De opsporingsdienst van de NLA voert namelijk strafrechtelijke onderzoeken uit naar zorgfraude.”

Ontbinding zorgstichting

De Nederlandse Arbeidsinspectie pakt de zaak verder op en verstrekt een zogeheten schadebeperkende maatregel* aan de GGD in Amsterdam. Die doet verder onderzoek en dat mondt bijna 5 jaar later uit in ontslag van de bestuurder en de ontbinding van de zorgstichting. Ook krijgt de bestuurder een bestuursverbod opgelegd. De rechter oordeelt dat de bestuurder van de zorgstichting zeer onverantwoord is omgegaan met de financiën van de stichting. Op vragen over onder meer de dubieuze geldstromen van de zorgstichting naar de privérekening van de bestuurder, de opgenomen pinbedragen, en de overboekingen naar de andere stichting van de bestuurder is geen antwoord gekomen. Hetzelfde geldt voor vragen over (de kwaliteit van) de verleende zorg. De mondelinge toelichting van de bestuurder en verklaringen van twee bewindvoerders waren volgens de rechter onvoldoende om de verdenking van (zorg)fraude weg te nemen, omdat de bestuurder geen inzicht heeft gegeven in cliëntbestanden, de zorgverlening en de financiën. De rechtbank gaat er daarom vanuit dat de bestuurder het vermogen van de zorgstichting (mede) heeft gebruikt voor privédoeleinden. Voor zover wel zorg is verleend, is dat niet volgens de daarvoor geldende regels gebeurd.

Trots

Yassin is blij met dit resultaat. “Het geeft altijd een voldaan gevoel als er naar aanleiding van ons dossier een onderzoek wordt gestart en je daaraan belangrijk bijdraagt. Als het dan ook nog resulteert in een uitspraak bij de rechtbank, is dat helemaal mooi. Op dat moment ben ik wel trots op het werk dat ik doe, dat je goed zit met je onderbuikgevoel dat er iets niet klopt en daarop doorpakt. In deze specifieke casus ben ik vooral blij dat de desbetreffende bestuurder niet nog meer schade kan aanrichten.”

Lees hier de uitspraak van de rechter.

* De Nederlandse Arbeidsinspectie kan naast een strafrechtelijk onderzoek ook kiezen voor schadebeperkende maatregelen. De arbeidsinspectie deelt de informatie dan met andere partijen uit het netwerk, zoals de zorgverzekeraar, gemeente of Sociale Verzekeringsbank. Die kunnen verder onderzoek doen en besluiten om geen zaken meer te doen met de betreffende zorgverlener.