Ondanks sancties tóch in luxe merkkleding
Ivan kent niet anders dan een luxe levensstijl. Designerkleding, peperdure etentjes, schitterende horloges: als jongste telg van een hooggeplaatste ambtenaar ontbreekt het hem aan niets. Totdat zijn land te maken krijgt met omvangrijke sancties van de EU. Ook de luxegoederen waar hij zo van geniet staan op die sanctielijst. In deze casus laten we zien hoe Ivan ondanks de sancties zijn luxe levensstijl probeert te behouden.
Buitenlandse betaalkaart
Door de sancties en het exportverbod op luxegoederen kan Ivan niet meer zomaar shoppen bij zijn favoriete modehuis in Frankrijk. In zijn sociale kring is hij niet de enige die hier tegenaan loopt. Via-via krijgt hij de nodige tips. Zo overhandigt een goede kennis hem een buitenlandse betaalkaart, uit een land dat géén sancties heeft opgelegd tegen zijn land. Hierdoor is Ivan als koper moeilijker te identificeren en krijgen het modehuis en de betaaldienstverlener geen argwaan, zo is het idee.
VPN-verbinding
Ivan vult zijn online winkelwagentje en doet een eerste poging met zijn buitenlandse betaalkaart. Maar als hij wil afrekenen, wordt de betaling plotseling afgewezen. Dan bedenkt hij dat hij is vergeten om de VPN-verbinding in te stellen op zijn laptop. Hiermee is het IP-adres van zijn laptop niet te achterhalen en kan hij zijn locatie vervalsen. Ivan stelt de VPN-verbinding alsnog in en doet een tweede poging: bingo.
Bezorgadres: anonieme postbus in omzeilingsland
Om verder te vertroebelen dat de kleding naar zijn land moet, laat Ivan de aankopen versturen naar een postbus in een zogeheten omzeilingsland. Dit is een land dat geen sancties heeft opgelegd aan het thuisland van Ivan. Deze postbus is anoniem, een groot voordeel voor Ivan. Hierdoor is hij als ontvanger niet te traceren.
Tussenpersoon
Een familielid van Ivan kent iemand in het omzeilingsland die tegen betaling de kleding in de postbus wil ophalen. Deze tussenpersoon stuurt de kleding vervolgens naar Ivan. Door deze verschillende methodes te combineren, verhult Ivan dat hij luxegoederen aankoopt. Zo kan hij zijn luxe levensstijl gewoon behouden, ondanks de sancties.
Samen zien we meer
FIU-Nederland krijgt regelmatig meldingen van ongebruikelijke transacties vanwege een vermoeden van sanctieomzeiling door de aankoop van luxegoederen. Zoals in deze casus van Ivan, waarbij we een melding ontvingen van een in Nederland gevestigde betaaldienstverlener. Maria, analist bij FIU-Nederland, legt uit: “De betaaldienstverlener zag in de transactie verschillende kenmerken van sanctieomzeiling. Waaronder het gebruik van een VPN-verbinding, het gebruik van een buitenlandse betaalkaart en het feit dat de producten naar een omzeilingsland werden verstuurd.”
Omdat de betaaldienstverlener het hoofdkantoor in Nederland heeft, moet deze in Nederland ongebruikelijke transacties melden. Maria vertelt: “De uitdaging bij deze vorm van sanctieontwijking, is dat de financiële stromen door Nederland gaan of dat er in Nederland wordt gemeld, maar de personen (kopers en tussenpersonen), zich vaak niet in Nederland bevinden. Dat maakt het voor de opsporing in Nederland lastig om hier actie op te ondernemen. Maar zodra we meldingen verdacht verklaren, kunnen we deze informatie wel overdragen aan de FIU in het land waar de koper, tussenpersoon of verkopende partij zich bevindt. Er zijn namelijk ook vaak situaties waar de koper of verkopende partij zich in een EU-lidstaat bevindt. Bijvoorbeeld Duitsland, Frankrijk of Spanje. Deze FIU’s kunnen er dan mogelijk wél mee verder. Meldingen zijn dus altijd enorm belangrijk.”
Sanctieomzeiling door de aankoop van luxegoederen herkent u aan één of meer van de volgende signalen:
• Mismatch tussen de naam en identiteit van de kaarthouder en de koper.
• Gebruik van een betaalkaart uit een ander land dan het land waar de koper zich bevindt of waar de aangekochte goederen naartoe gaan (vaak van een omzeilingsland).
• Het IP-adres toont aan dat de koper zich bevindt in een omzeilingsland of in een land waarop sancties van toepassing zijn.
• Er vinden kort na elkaar betalingen plaats uit verschillende landen, de eerste keer uit een land waarop sancties van toepassing zijn. De tweede keer vindt de betaling plaats vanuit een ander land, maar nu gebruikt de koper een VPN-verbinding (om gegevens te versleutelen en het IP-adres te maskeren).
• De betaalrekening komt niet overeen met het verzendadres.
• De koper heeft een e-mailadres met een domeinextensie die overeenkomt met een land waarop sancties van toepassing zijn.
• De betaling vindt plaats vanuit een ander land dan het adres op de factuur. Bijvoorbeeld: de betaling vindt plaats vanuit Griekenland via een Grieks rekeningnummer, maar op de factuur staat een adres in Belarus.