Op welke manier gebruiken criminelen cryptovaluta om de opbrengst van hun misdrijven wit te wassen? Welke patronen zijn daarin te zien?  Om dergelijke combinaties van kenmerkende handelingen in witwaszaken met cryptovaluta te herkennen, zijn honderden vonnissen van veroordelingen voor witwassen bestudeerd.

In een vonnis beschrijven rechters welke manieren verdachten hebben gebruikt en oordelen ze of er daadwerkelijk sprake was van witwassen. Door soortgelijke zaken, in dit geval witwaszaken met cryptovaluta, naast elkaar te leggen en te vergelijken, is het mogelijk om typerende patronen te herkennen. Dit heeft geleid tot meerdere witwastypologieën.

Witwastypologieën zijn handvatten die door het OM en rechters gebruikt kunnen worden voor het bewijs van witwassen. Daarnaast zijn ze van belang voor rechercheurs om tot een strafrechtelijke verdenking te komen. Naast het belang voor de strafrechtpraktijk zijn deze nieuwe witwastypologieën ook belangrijk voor meldingsplichtige instellingen. Het kan hen helpen om witwasrisico’s te herkennen, maatregelen te nemen en een melding te doen bij FIU-Nederland. In de wet is beschreven dat witwastypologieën worden vastgesteld door het hoofd van FIU-Nederland.

Op basis van Nederlandse jurisprudentie zijn er nu dertien nieuwe witwastypologieën geformuleerd over witwassen met cryptovaluta. Op dit thema zijn in 2017 al typologieën gepubliceerd. Destijds was er echter weinig jurisprudentie met betrekking tot cryptovaluta beschikbaar. De honderden rechtelijke uitspraken die er sindsdien over dit onderwerp zijn  gedaan, rechtvaardigen een vernieuwing van de typologieën.

Deze cryptovaluta specifieke typologieën behandelen onderwerpen zoals het doorbreken van het transactiepad, anonimiteit, valutawissels en het gebruik van katvangers. Ook zijn er twee algemene witwastypologieën vastgesteld die toepasselijk zijn bij meerdere witwasvoorwerpen, dus niet alleen cryptovaluta. De nieuwe typologieën zijn vastgesteld door het hoofd van FIU-Nederland.