Grootschalige belastingfraude via valse facturen
Voor tientallen miljoenen aan valse facturen, verschillende ondernemingen met exact dezelfde bedrijfsvoering, enorme hoeveelheden contant geld dat wordt opgenomen van zakelijke rekeningen. Soms krijg je als financieel onderzoeker bij FIU-Nederland meldingen op je bord waarvan je direct aanvoelt: hier klopt iets niet.
Een gevoel dat FIU-onderzoeker Rilana herkent. Nu een grote zaak waar ze aan werkte voor de rechter is geweest, blikt ze terug en neemt ze ons mee in de stappen in haar analyse.
Afgelopen jaar veroordeelde de rechtbank Amsterdam een man tot een gevangenisstraf van vijf jaar voor grootschalige belastingfraude via valse facturen. De man stond aan het roer van een netwerk van katvangers en niet-bestaande kledinghandel. Via deze ‘valse facturenfabriek’ werd voor tientallen miljoenen euro’s belastingfraude gepleegd. Meldingen van ongebruikelijke transacties en financiële inlichtingen van FIU-Nederland vormden een belangrijke bijdrage aan het opsporingsonderzoek ‘Kapra’.
Het opsporingsonderzoek dat de FIOD uitvoerde, werd opgesplitst in twee delen: Kapra en Kapra Annex.* De hoofd- en medeverdachten maakten op zeer grote schaal gebruik van valse facturen bij hun belastingaangiften. Volgens de rechtbank werd hierdoor in Kapra voor zeker 40 miljoen euro gefraudeerd. Schadepost voor de fiscus: 10 tot 13 miljoen euro. In Kapra Annex werd nog eens voor 11,4 miljoen euro aan fraude vastgesteld. Schadepost voor de fiscus: zeker 2 miljoen euro.
Boekenonderzoek
Voor FIU-Nederland startte deze casus met een signaal van de FIOD, vertelt onze analist Rilana**: “Een belastinginspecteur had boekenonderzoek gedaan bij verschillende ondernemingen in de kledingbranche en er bleken een aantal zaken niet te kloppen. Bij één specifieke onderneming zag de inspecteur bijvoorbeeld dat er voornamelijk gebruik werd gemaakt van contant geld, dat veel van de inkomsten werden onttrokken aan de onderneming en dat er valse facturen waren opgemaakt. Bovendien kwam de belastinginspecteur tot de conclusie dat er opzettelijk een lager inkomen was opgegeven bij de belastingaangifte. Ook bleek dat meer ondernemingen in dezelfde branche waren gekoppeld aan dezelfde adressen en natuurlijke personen. Deze ondernemingen hielden er eenzelfde soort bedrijfsvoering op na. Ze hadden ook allemaal dezelfde boekhouder, later de hoofdverdachte in deze zaak.”
Grote contante opnames
Na het signaal van de FIOD besloot FIU-Nederland om in de eigen database te zoeken naar meldingen van gerelateerde ongebruikelijke transacties. Rilana: “Verschillende banken meldden afzonderlijk van elkaar over dezelfde personen en bedrijven. Het viel onder andere op dat er zeer veel contant geld werd opgenomen van bedrijfsrekeningen. Deze bedragen liepen op tot in de miljoenen. De inkomsten uit de kledinghandel werden direct contant opgenomen. Op vragen van de banken naar de herkomst van het geld, konden of wilden de rekeninghouders geen goed antwoord geven. Ook girale overboekingen naar één en dezelfde persoon vielen op, dit was de eerdergenoemde boekhouder. Daarnaast waren er ook enkele meldingen van money transfers (wisselkantoren) over girale overboekingen vanuit Nederland naar het buitenland.”
Analyse ongebruikelijke transacties
Rilana onderzocht de meldingen verder. “De meldingen bevatten al veel informatie, dus dat hielp enorm bij de analyse. Ik vroeg bij een aantal melders de rekeningoverzichten op om zo de geldstromen te volgen. Ook vroeg ik fiscale informatie op om de opgegeven omzet te vergelijken met wat er op de bankrekeningen gebeurde. Ik zag dat het rekeningverloop niet overeenkwam met de opgegeven bedrijfsactiviteiten, iets wat de banken ook al aangaven. Verder keek ik of de betrokkenen voorkwamen in politiesystemen. Sommigen bleken betrokken te zijn geweest bij witwassen, ondergronds bankieren, factuurfraude en belastingontduiking.”
“Wat ook opviel,” gaat Rilanda verder, “is dat de boekhouder betrokken was bij al deze ondernemingen in de kledingbranche. Hij was bovendien de gemachtigde op veel van de zakelijke rekeningen. In sommige gevallen was hij zelf medebestuurder van een onderneming. Hij kwam dus telkens weer terug in de analyse.”
Verdacht verklaring
De informatie die tijdens de analyse naar voren kwam, was voldoende om het dossier met de gemelde transacties verdacht te verklaren. Vervolgens werd het ter beschikking gesteld aan de FIOD. “Zij hebben de FIU-informatie gebruikt in de beginfase van hun opsporingsonderzoek Kapra. De combinatie van de informatie die de FIOD al had en de aanvullende FIU-informatie, heeft gezorgd voor een ‘redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit’. Kortom, mede hierdoor kon de boekhouder door de opsporing als verdachte worden aangemerkt. Dit is belangrijk, want een concrete verdenking is nodig voor de opsporing om bijzondere opsporingsmiddelen in te mogen zetten. Denk aan het vorderen van gegevens, inzet van observatiemiddelen en opnemen van communicatie (tap). Onze verdachte transacties kunnen de opsporing dus helpen om tot zo’n concrete verdenking te komen, zodat het opsporingsonderzoek de tactische fase in kan gaan.”
Grootschalige belastingfraude en witwassen
Volgens de rechtbank runde de verdachte een ‘valse facturenfabriek’ voor kledinghandelaren. Eén van de manieren waarop de fraude werd gepleegd, ging als volgt. De handelaren kochten zelf kleding in het buitenland zonder btw, maar kregen via de katvangerbedrijven van de verdachte valse Nederlandse facturen mét btw. In werkelijkheid leverden die katvangerbedrijven niets. Hierdoor konden de handelaren ten onrechte btw terugvragen. De verdachte ontving op deze manier miljoenen euro’s op zijn bankrekeningen, die hij grotendeels in contanten weer teruggaf aan de kledinghandelaren. De verdachte rekende voor zijn diensten 7 à 8 procent commissie. De rechtbank veroordeelde de verdachte voor valsheid in geschrift en belastingfraude. Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de verdachte ongeveer 1,5 miljoen euro heeft witgewassen door geldstromen te verhullen en uit te geven aan onder meer auto’s en een woning.
* Na zijn aanhouding in het onderzoek Kapra, ging de hoofdverdachte door met het plegen van strafbare feiten. Daarom werd het opsporingsonderzoek dat de FIOD uitvoerde, opgesplitst in twee delen: Kapra en Kapra Annex.
** Rilana is een verzonnen naam