* De nieuwe bevoegdheid wordt momenteel uitgewerkt en ingericht, we vullen onderstaande Q&A aan met meer informatie zodra er meer details bekend zijn.

Wat houdt de opschortingsbevoegdheid in?
Met de opschortingsbevoegdheid kan FIU-Nederland meldingsplichtige entiteiten verzoeken om één of meer transacties voor maximaal 5 werkdagen niet uit te voeren (op te schorten).[i] FIU-Nederland kan dit verzoek ook bij u doen namens een buitenlandse FIU. In dat geval geldt een termijn van maximaal 10 werkdagen.[ii]
 
Waarom een opschortingsbevoegdheid?
Door een transactie op te schorten voorkomen we dat crimineel geld wordt weggesluisd. Ook kunnen we ervoor zorgen dat er tijdig passende maatregelen genomen kunnen worden. Denk aan beslag door opsporingsdiensten.
 
Veel buitenlandse FIU’s hebben deze bevoegdheid al. Als dit ook voor Nederland gaat gelden, bevordert dat de internationale samenwerking. Zo kan een buitenlandse FIU aan ons vragen om een transactie op een Nederlandse bankrekening op te laten schorten. Andersom kunnen wij dit ook vragen aan een buitenlandse FIU. Dit versterkt de internationale aanpak van witwassen en terrorismefinanciering.
 
Welke meldingsplichtige entiteiten kunnen een verzoek tot opschorting krijgen?
FIU-Nederland kan een opschortingsverzoek doen aan alle meldingsplichtige entiteiten. Onze verwachting is echter dat we de bevoegdheid vooral zullen toepassen bij bank-, crypto- en betaaldienstverleningstransacties. Dit op basis van de ervaringen van buitenlandse FIU’s en onze eigen informatiepositie.
 
Wanneer vraagt FIU-Nederland om een transactie op te schorten?
FIU-Nederland zal de opschortingsbevoegdheid alleen inzetten bij een expliciet verzoek van een buitenlandse FIU of als een eigen analyse aanleiding geeft om een of meer transacties aan te houden. Een proportionele inzet is altijd het uitgangspunt. We maken hierin een uiterst zorgvuldige afweging en zullen u vanzelfsprekend nooit ongefundeerd verzoeken om een transactie op te schorten.

Hoe snel moet ik een verzoek tot opschorting opvolgen?
Als meldingsplichtige entiteit volgt u een opschortingsverzoek onverwijld op.[iii] Onverwijld wil zeggen: zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging. Vervolgens licht u uw cliënt hier onmiddellijk (‘terstond’) over in.[iv] Belangrijk is dat u achteraf altijd moet kunnen aantonen dat u zich maximaal heeft ingespannen om aan het verzoek te voldoen.[v]
 
Hoelang moet u een transactie opschorten?
U houdt een transactie maximaal 5 werkdagen aan.ⁱ Als het verzoek is gedaan op verzoek van een buitenlandse FIU, dan geldt een termijn van maximaal 10 werkdagen.ⁱⁱ FIU-Nederland kan u vragen om de opschorting eerder te beëindigen.[vi] Zonder bericht van FIU-Nederland beëindigt u de opschorting dus na 5 of 10 werkdagen.

Wat gebeurt er ná de opschortingstermijn?
Na opschorting kan het zijn dat er strafvorderlijk beslag wordt gelegd door een opsporingsdienst/ het Openbaar Ministerie. Als het opschortingsverzoek is gedaan namens een buitenlandse FIU, dan kan een buitenlandse opsporingsdienst beslag laten leggen via een rechtshulpverzoek (Europees Bevriezingsbevel) Het is echter ook mogelijk dat er geen verder vervolg wordt gegeven aan de opschorting. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van de analyse.
 
Wat als een transactie al is weggeschreven op het moment dat het opschortingsverzoek binnenkomt?
Veel transacties vinden bijna realtime plaats (instant payments). Hierdoor kan het voorkomen dat de op te schorten transacties al (gedeeltelijk) zijn uitgevoerd. In de consultatiereacties bij het wetsvoorstel werd dan ook aangegeven dat het in de praktijk lang niet altijd mogelijk zal zijn om transacties op te schorten.[vii] In deze gevallen zal een ‘tegoed ter grootte van de transactie’ worden geblokkeerd. Het blokkeren heeft dan alleen betrekking op het aanwezige saldo op het moment van opschorting. Latere stortingen op de rekening vallen niet onder de opschorting van het ‘tegoed ter grootte van de transactie’.[viii]

Wat vertel ik mijn cliënt, als ik een transactie heb opgeschort?
Na het opschorten van een transactie informeert u uw cliënt onmiddellijk (‘terstond’) over het feit dat u de uitvoering van een transactie heeft opgeschort op verzoek van FIU-Nederland.^iv
 
Als ik mijn cliënt informeer over de opschorting, schend ik dan het tipping off-verbod?
Nee, hiermee schendt u het tipping-off verbod niet. Het tipping off-verbod houdt in dat u geheimhoudingsplicht hebt over een eventuele melding van een ongebruikelijke transactie die u bij FIU-Nederland doet. Dit verbod geldt niet voor het informeren van uw cliënt over het feit dat u een opschortingsverzoek van FIU-Nederland opvolgt.

Kan ik als meldingsplichtige entiteit aansprakelijk worden gesteld voor schade die een cliënt of derde lijdt door opschorting van een transactie?
Nee, aansprakelijkheid van entiteiten voor enige schade die een cliënt of een derde lijdt als gevolg van het opvolgen van opschortingsverzoek is uitgesloten. Art. 20c Wwft bepaalt dat artikel 20 Wwft (vrijwaring civielrechtelijke aansprakelijkheid) en 20b Wwft (arbeidsrechtelijke bescherming) ook van toepassing zijn voor het opvolgen van een verzoek op basis van art. 17a Wwft.
 
Mag ik de contactgegevens van FIU-Nederland delen met een cliënt voor mogelijke klachten over de inzet van de opschortingsbevoegdheid?
Ja, dit mag. Voorafgaand aan de invoering van de bevoegdheid zal FIU-Nederland alle meldingsplichtige entiteiten informeren over welke contactgegevens gedeeld kunnen worden.
 
Komt er een openbaar register waarin opgeschorte transacties op verzoek van FIU-Nederland te raadplegen zijn?
Nee, opgeschorte transacties zijn alleen voor FIU-Nederland inzichtelijk.

[i] art. 17a, lid 1 Wwft
[ii] art. 17a, lid 2 Wwft
[iii] art. 17a, lid 4 Wwft
[iv] art. 17a, lid 6 Wwft
[v] Memorie van toelichting, p. 63
[vi] art. 17a, lid 3
[vii] Memorie van toelichting, p. 49, Ondermijning II
[viii] HR 7 juni 1929, NJ/1929/1285 (Girobeslag), memorie van toelichting, p. 30, Ondermijning II