Met de opschortingsbevoegdheid kan FIU-Nederland meldingsplichtige entiteiten verzoeken om één of meer transacties voor maximaal 5 werkdagen niet uit te voeren (op te schorten).[i] FIU-Nederland kan dit verzoek ook bij u doen namens een buitenlandse FIU. In dat geval geldt een termijn van maximaal 10 werkdagen.[ii]

Door een transactie op te schorten voorkomen we dat crimineel geld wordt weggesluisd. Ook kunnen we ervoor zorgen dat er tijdig passende maatregelen genomen kunnen worden. Denk aan beslag door opsporingsdiensten.
 
Veel buitenlandse FIU’s hebben deze bevoegdheid al. Als dit ook voor Nederland gaat gelden, bevordert dat de internationale samenwerking. Zo kan een buitenlandse FIU aan ons vragen om een transactie op een Nederlandse bankrekening op te laten schorten. Andersom kunnen wij dit ook vragen aan een buitenlandse FIU. Dit versterkt de internationale aanpak van witwassen en terrorismefinanciering.

FIU-Nederland kan een opschortingsverzoek doen aan alle meldingsplichtige entiteiten. Onze verwachting is echter dat we de bevoegdheid vooral zullen toepassen bij bank-, crypto- en betaaldienstverleningstransacties. Dit op basis van de ervaringen van buitenlandse FIU’s en onze eigen informatiepositie.

FIU-Nederland zal de opschortingsbevoegdheid alleen inzetten bij een expliciet verzoek van een buitenlandse FIU of als een eigen analyse aanleiding geeft om een of meer transacties aan te houden. Een proportionele inzet is altijd het uitgangspunt. We maken hierin een uiterst zorgvuldige afweging en zullen u vanzelfsprekend nooit ongefundeerd verzoeken om een transactie op te schorten.

Als meldingsplichtige entiteit volgt u een opschortingsverzoek onverwijld op.[iii] Onverwijld wil zeggen: zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging. Vervolgens licht u uw cliënt hier onmiddellijk (‘terstond’) over in.[iv] Belangrijk is dat u achteraf altijd moet kunnen aantonen dat u zich maximaal heeft ingespannen om aan het verzoek te voldoen.[v]

U houdt een transactie maximaal 5 werkdagen aan.^[i] Als het verzoek is gedaan op verzoek van een buitenlandse FIU, dan geldt een termijn van maximaal 10 werkdagen.[ii] FIU-Nederland kan u vragen om de opschorting eerder te beëindigen.[vi] Zonder bericht van FIU-Nederland beëindigt u de opschorting dus na 5 of 10 werkdagen.

Na opschorting kan het zijn dat er strafvorderlijk beslag wordt gelegd door een opsporingsdienst/ het Openbaar Ministerie. Als het opschortingsverzoek is gedaan namens een buitenlandse FIU, dan kan een buitenlandse opsporingsdienst beslag laten leggen via een rechtshulpverzoek (Europees Bevriezingsbevel) Het is echter ook mogelijk dat er geen verder vervolg wordt gegeven aan de opschorting. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van de analyse.

Veel transacties vinden bijna realtime plaats (instant payments). Hierdoor kan het voorkomen dat de op te schorten transacties al (gedeeltelijk) zijn uitgevoerd. In de consultatiereacties bij het wetsvoorstel werd dan ook aangegeven dat het in de praktijk lang niet altijd mogelijk zal zijn om transacties op te schorten.[vii] In deze gevallen zal een ‘tegoed ter grootte van de transactie’ worden geblokkeerd. Het blokkeren heeft dan alleen betrekking op het aanwezige saldo op het moment van opschorting. Latere stortingen op de rekening vallen niet onder de opschorting van het ‘tegoed ter grootte van de transactie’.[viii]

Na het opschorten van een transactie informeert u uw cliënt onmiddellijk (‘terstond’) over het feit dat u de uitvoering van een transactie heeft opgeschort op verzoek van FIU-Nederland.[iv]

Nee, hiermee schendt u het tipping-off verbod niet. Het tipping off-verbod houdt in dat u geheimhoudingsplicht hebt over een eventuele melding van een ongebruikelijke transactie die u bij FIU-Nederland doet. Dit verbod geldt niet voor het informeren van uw cliënt over het feit dat u een opschortingsverzoek van FIU-Nederland opvolgt.

Nee, aansprakelijkheid van entiteiten voor enige schade die een cliënt of een derde lijdt als gevolg van het opvolgen van opschortingsverzoek is uitgesloten. Art. 20c Wwft bepaalt dat artikel 20 Wwft (vrijwaring civielrechtelijke aansprakelijkheid) en 20b Wwft (arbeidsrechtelijke bescherming) ook van toepassing zijn voor het opvolgen van een verzoek op basis van art. 17a Wwft.

Ja, dit mag. U kunt het mailadres van de frontoffice met uw cliënten delen.

Nee, opgeschorte transacties zijn alleen voor FIU-Nederland inzichtelijk.

Er wordt wettelijk gezien geen beperking gesteld aan het type transacties dat opgeschort kan worden op verzoek van FIU-Nederland. Een transactie wordt hier cf. de Wwft gedefinieerd als een handeling of samenstel van handelingen van of ten behoeve van een cliënt.

Opschortingsverzoeken moeten onverwijld (zo snel als mogelijk) worden opgevolgd. Het weigeren van een opschortingsverzoek kan leiden tot een overtreding van de wet.

Op basis van artikel 17a van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) kan FIU-Nederland een verzoek doen aan meldingsplichtige instellingen, zoals banken, om bepaalde transacties van klanten tijdelijk op te schorten (niet uit te voeren).

FIU staat voor Financiële Inlichtingen Eenheid; dit is een overheidsorganisatie die meldingen van ongebruikelijke transacties verzamelt, analyseert en deelt met opsporingsdiensten om financiële criminaliteit, zoals witwassen en terrorismefinanciering, tegen te gaan. Hier kunt u meer lezen.

De bank moet dit verzoek zo snel mogelijk opvolgen en is verplicht om de klant hier direct over te informeren. Als de betreffende transacties al verwerkt zijn, wordt een vervangend bedrag (met dezelfde waarde) opgeschort. Opschorten betekent dat deze transacties/bedrag voor een bepaald aantal dagen worden tegengehouden/vastgehouden. Als klant heeft u daar gedurende de looptijd van de opschorting dus geen beschikking over.

De opschorting duurt maximaal vijf werkdagen. Als de opschorting plaatsvindt op verzoek van een buitenlandse FIU, kan deze termijn eenmalig met vijf werkdagen worden verlengd. De looptijd start op het moment dat de meldingsplichtige entiteit de transactie/het bedrag opschort.  Nationale feestdagen (in Nederland) worden niet als werkdagen beschouwd.

Bijvoorbeeld: als de opschorting ingaat op maandag om 12.00 uur, eindigt deze op de daaropvolgende maandag om 11.59 uur. Valt deze dag op een nationale feestdag, dan verschuift het einde naar dinsdag om 11.59 uur. De opschorting kan ook eerder beëindigd worden: als voortzetting niet langer noodzakelijk is, zal FIU-Nederland de opschorting laten beëindigen door de meldingsplichtige entiteit.

De instelling (bijv. uw bank) en FIU-Nederland kunnen geen inhoudelijke informatie verstrekken over de specifieke reden voor het toepassen van de opschortingsbevoegdheid in een individueel geval. In algemene zin staat in de wet en de toelichting (artikel 17a Wwft en Memorie van Toelichting bij de wet) toegelicht dat de opschortingsbevoegdheid door FIU-Nederland ingezet kan worden als er aanwijzingen zijn dat de transacties die zij analyseert, verband kunnen houden met witwassen of terrorismefinanciering.

Een andere reden voor opschorten is als een buitenlandse FIU hierom vraagt. Het opschorten van transacties vindt plaats in het kader van de wettelijke taak van FIU-Nederland en stelt de FIU in staat nader onderzoek te doen naar transacties, zodat tijdig passende maatregelen kunnen worden genomen.

De instelling die op verzoek van FIU-Nederland de opschorting uitvoert, bijvoorbeeld de bank, informeert de klant alleen over het feit dat op verzoek van FIU-Nederland transacties zijn opgeschort en wat de maximale wettelijke looptijd. Zowel de instelling als FIU-Nederland kunnen u geen nadere details geven.

De opschorting op basis van de bevoegdheid van de FIU heeft betrekking op één of meerdere transacties (of een bedrag ter hoogte daarvan) en niet op de gehele rekening (of ander financieel product). Dit betekent dat niet een gehele rekening kan worden opgeschort (geblokkeerd) en daarmee volledig buiten gebruik kan worden gesteld op verzoek van FIU-Nederland.

Wel kan het voorkomen dat het volledige saldo feitelijk niet beschikbaar is, namelijk wanneer de totale waarde van de opgeschorte transacties gelijk is aan het saldo op het moment van opschorten. Transacties van en naar de betreffende rekening echter, die plaatsvinden ná de start van de opschorting, vallen niet onder het opschortingsverzoek en kunnen om de ‘blokkade’ heenvloeien.

Nee, u kunt niet in bezwaar gaan. Ook is het niet mogelijk om meldingsplichtige instellingen (zoals uw bank) aansprakelijk te stellen voor geleden schade. Wel is er bij totstandkoming van het wetsartikel (art. 17a Wwft), nagedacht over de rechtsbescherming van de burger. Zo heeft de wetgever de maximale looptijd van de opschorting, met het oog op de impact, bewust beperkt tot vijf werkdagen (met verlenging van maximaal vijf werkdagen bij inzet op verzoek van een buitenlandse FIU).

Als binnen de looptijd blijkt dat de opschorting niet meer nodig is, moet de opgeschortte transactie zo snel mogelijk weer worden vrijgegeven. In andere gevallen zal de transactie/het bedrag vanzelf, direct na afloop van de maximale looptijd, worden vrijgegeven. Tenzij de opschorting vanuit de (buitenlandse) opsporing wordt opgevolgd met bijvoorbeeld strafvorderlijk beslag.

FIU-NL zal de opschortingsbevoegdheid altijd weloverwogen inzetten. We zijn ons ervan bewust dat het een ingrijpende bevoegdheid is, met een direct merkbare impact op u als klant.

Met de informatie / Q&A op onze website zal de FIU-Nederland zoveel mogelijk antwoord geven op veelgestelde vragen of relevante onderwerpen. Mocht u toch nog andere vragen hebben, kunt u contact opnemen met onze frontoffice.