Een van de witwasrisico’s die in het jaaroverzicht wordt uitgelicht, zijn derdenbetalingen. Bij dit soort betalingen levert een partij goederen of diensten aan een afnemer, terwijl een derde partij de betaling doet. Juist die opzet brengt risico’s met zich mee, omdat niet altijd duidelijk is wie de daadwerkelijke afnemer is en waar het geld vandaan komt. Daardoor kunnen derdenbetalingen worden ingezet om geld- en goederenstromen te verhullen. FIU-Nederland zag daar in 2025 duidelijke signalen van. Alleen al in één analyse van derdenbetalingen naar Nederlandse bedrijven verklaarden we 2.000 transacties verdacht met een waarde van 300 miljoen euro. Daarmee raken Nederlandse ondernemers soms onbedoeld verstrikt in constructies die zijn opgezet om crimineel geld wit te wassen.

Combinaties van methodes

Derdenbetalingen zijn doorgaans geen op zichzelf staand fenomeen. FIU-Nederland ziet hoe ze vaak samenvallen met misbruik van rechtspersonen en de inzet van katvangers. In zulke constructies worden vennootschappen op naam van anderen gezet, terwijl criminelen achter de schermen de touwtjes in handen hebben. Die verwevenheid komt ook terug bij zorgfraude, waar witwasstructuren worden gebruikt om valse facturen te betalen, belasting te ontwijken en arbeidskrachten contant uit te betalen met crimineel cash. FIU-Nederland laat daarmee zien dat financiële criminaliteit zich zelden in één losse vorm voordoet, maar juist vaak via een combinatie van methoden en schakels.

Crypto veelzijdig instrument voor criminelen

Ook crypto wordt in het jaaroverzicht als aandachtspunt benoemd. Door de komst van MiCAR zijn de regels voor cryptodienstverleners binnen de EU aangescherpt en geharmoniseerd. Dat heeft gevolgen voor de meldingsplicht in Nederland: een deel van de cryptodienstverleners valt daardoor niet langer onder de Nederlandse meldplicht. Tegelijkertijd laat het jaaroverzicht zien dat crypto op meerdere manieren wordt misbruikt. Om buit weg te sluizen bij slachtoffers van oplichting, criminele opbrengsten om te zetten in digitale valuta en die vervolgens via internationale exchanges weer om te wisselen naar giraal geld. Daarmee blijft crypto een veelzijdig instrument in allerlei vormen van criminaliteit, van drugs en ondergronds bankieren tot de aankoop van kinderporno.

De cijfers

In 2025 ontving FIU-Nederland in totaal ruim 3 miljoen ongebruikelijke transacties en werden 92.000 transacties als verdacht bestempeld. Die meldingen vormen de basis voor de analyses van FIU-Nederland. Dankzij de signalen van poortwachters en de inzet van publieke partners blijft de organisatie zo nieuwe patronen in criminele geldstromen zichtbaar maken. Lisette Heerze, waarnemend hoofd FIU-Nederland: “Ook in 2025 hebben we gezien dat we zien dat criminelen voortdurend zoeken naar nieuwe constructies en nieuwe manieren om geld wit te wassen of terrorisme te financieren. Samenwerking met onze publieke en private partners in een systeemgerichte aanpak is cruciaal om deze nieuwe ontwikkelingen als systeem te onderkennen en tegen te gaan. Daar ligt de komende jaren onze focus.”

Lees hier het hele jaarverslag.