In deze casus was een opsporingsdienst al gestart met een strafrechtelijk onderzoek naar de persoon in kwestie. Deze persoon had een winkel. Het strafrechtelijk onderzoek was gestart nadat er een ándere persoon was aangehouden die in de winkel cryptovaluta had ingewisseld voor een groot bedrag aan contant geld. De eigenaar van de winkel werd hierom verdacht van witwassen door cryptovaluta om te zetten naar cash en andersom. Het beeld was dat de winkelier een illegaal wisselkantoor en draaischijf was voor (crimineel) cash, cryptovaluta en witwassen naar giraal geld. Onze analist vertelt: “De meldingen van de cryptovaluta-dienstverlener bleken uiteindelijk waardevolle aanvullende informatie voor dat opsporingsonderzoek.”

Niet investeren, wel ontvangen

De analist dook in de objectieve meldingen. “Ik heb allereerst de transactiegegevens van het account van de klant opgevraagd bij de cryptovaluta-dienstverlener. Wat al snel opviel, was dat hij telkens cryptovaluta ontving in zijn wallet en dit vervolgens uitkeerde naar zijn privérekening. Zélf leek hij niet passend te investeren in cryptovaluta in relatie tot zijn cryptovermogen. Hij ontving vooral cryptovaluta van derden. Dat is opmerkelijk. Ook viel op dat het aantal transacties op een zeker moment plotseling enorm toenam, terwijl er voor die tijd sprake was van incidenteler transactieverkeer.”

In een jaar tijd ontving de persoon een groot bedrag aan cryptovaluta

Grote bedragen en melding van bank

Ook de bedragen vielen op. “In ongeveer een jaar tijd voerde de persoon transacties uit voor meer dan honderdduizend euro aan cryptovaluta die hij deels aan zichzelf uitkeerde. Dit viel op omdat het om wel heel veel transacties ging voor één persoon. Het bedrag kwam ook niet overeen met de inkomsten die hij genereerde uit zijn winkelbedrijf.”

In de database komt de analist ook nog een eerdere melding van een bank tegen. “Deze melding was al door ons verdacht verklaard en gedeeld met de opsporingsdienst. De bank meldde dat de klant grote bedragen op zijn bankrekening ontving. Daarbij was de herkomst van het geld niet duidelijk. Uit de omschrijvingen viel op te maken dat het om opbrengsten uit cryptovaluta ging. Tegelijkertijd zag de bank een groot aantal transacties via zijn winkel. Ook hier was de herkomst van het geld onduidelijk.”

Financial facilitator

De analist vertelt verder: “Uit de analyse kwamen signalen naar voren van een mogelijke financial facilitator, die transacties uitvoert met cryptovaluta die gerelateerd kunnen zijn aan het criminele circuit. In combinatie met de context van het strafrechtelijk onderzoek hebben we de ongebruikelijke transacties kunnen duiden en verdacht verklaard. Het dossier hebben we gedeeld met het opsporingsteam.”

Melden altijd belangrijk

Inmiddels is er een inval geweest in de winkel van de persoon. Daarbij werden er honderdduizenden euro’s aan contant geld aangetroffen. Ook bleek de verdachte te beschikken over grote hoeveelheden cryptovaluta. De persoon is aangehouden. Onze analist besluit: “Dit soort financial facilitators zijn heel schadelijk voor de samenleving, omdat Know Your Customer-procedures door meldplichtige instellingen zo worden omzeild. Hierdoor blijven de echte criminelen buiten het zicht van de melders en uiteindelijk van justitie. Meldingen vanuit cryptodienstverleners kunnen zicht geven op wáár vermogen aan cryptovaluta zich bevindt, en kunnen daarmee ontzettend waardevol zijn.”