Uit ons jaaroverzicht van 2025 blijkt dat hypotheekfraude steeds vaker onderdeel is van bredere criminele constructies. Criminelen maken daarbij gebruik van onder meer vervalste inkomensgegevens, stromannen en rechtspersonen om vastgoed te verwerven, crimineel vermogen wit te wassen of de herkomst van geld te verhullen.

Met behulp van valse stukken worden bijvoorbeeld panden gefinancierd die vervolgens worden ingezet voor criminele doeleinden, zoals het huisvesten van hennepplantages of het gebruiken van woningen als prostitutiepand of het huisvesten van arbeidsmigranten die soms in uitbuitingssituaties zitten. Dat zorgt niet alleen voor overlast en onveiligheid voor buurtbewoners: er ontstaan schijnbaar legitieme vastgoedaankopen die in werkelijkheid onderdeel zijn van zware criminaliteit.

Een terugkerend element in onze analyses zijn zogenoemde onderaanbrengers: tussenpersonen die de hypotheekdossiers begeleiden, ervoor zorgen dat valse documenten in het dossier belanden en sturen op het goedkeuren van de hypotheek. Deze facilitators zijn vaak onzichtbaar in de formele stukken. Hun namen komen niet terug in de dossiers, terwijl zij een cruciale rol spelen in het mogelijk maken van fraude.

Voor FIU-Nederland zijn niet alleen de afzonderlijke transacties van belang, maar vooral de patronen erachter. Door financiële gegevens met elkaar te verbinden, worden verbanden zichtbaar tussen hypotheekfraude, witwassen en andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Bij de analyses bleek ook dat er op dit gebied nog een verbeterslag gemaakt kon worden bij het melden van de ongebruikelijke transacties: beter vastleggen wie welke rol speelt en transacties en signalen zo melden dat sleutelfiguren sneller in beeld komen.

Juist die samenhang helpt om criminele netwerken eerder in beeld te krijgen en financiële misdaad effectiever te bestrijden.